80 cm yüksekliğinde, oturma bölümleri
yarım daire şeklinde oyulmuş, 1-8 kişilik ve 10x10 ayaklar
üstüne oturtulmuş çalışma masasıdır. Tezgahın tabla denen
üst kısmı oyuk -bölümler haricinde – alet ve maden parçalarının
yere düşmesini engelleyecek bicimde çita ile çevrilmiştir.
Işıklandırma
Sağlıklı bir üretim için
yeterli ışığa gereksinim vardır. Işığın yetersiz kaldığı
durumlarda şekiller algılansa bile renkler seçilemez.Çalışma
için en uygun ışık gün ışığı dediğimiz beyaz renkli ışıktır.Özel
durumlarda seyyar veya sabit masa lambalarından yararlanılır.
Penseler
Tel ve levha halindeki
madeni çekme, bükme ve özel işlemlerle şekillendirmek
için kullanılan küçük el aletleridir.Kullanım alanlarına
göre simetrik yarımay, bir tarafı yarımay, düz ve yuvarlak
ağızlı gibi çeşitlerinin yanında özel olarak şekillendirdiği
penseler, tezgahın öncelikli aletlerindendir.
Çiftler
( Penseler )
Parçaların tutma,dizme
ve şekillendirme işlemlerinde kullanılan, çeşitli yapılarda
küçük maşa şeklinde aletlerindedir.Düz ağızlı, eğri ağızlı,mandallı,kalın
ve ince birçok çeşidi vardır.Genellikle kaynak ve taş
işlemlerinde kullanılan çiftler, kuyumculukta geniş bir
kullanım alanına sahiptir.
Makaslar
( Keskiler )
Tel ve astarların tespit
edilmiş en ve boy kesme işlemlerinde kullanılan makasların
kullanım alanlarına göre kalın,ince ve ağız yapılarına
göre kısa,uzun,eğri,düz vb. çeşitleri vardır.Kuyumculukta
geleneksel ,düz,eğimli çeşitleriyle keskiler,genellikle
makasların işlev görmediği durumlarda,tel ve pimlerin
kesim işlerinde kullanılır.
Haddeler
ve Haddeleme
Haddeleme; doğal olarak
hadde ile yapılan işlemlerdir.Yani kare olarak silindirden
çıkmış telin,hadde ile yuvarlak olarak istenilen ölçüye
getirilmesi veya şerit haline getirilmiş astardan şarnel
(boru) oluşturulmasıdır.Teknolojinin gelişimi,haddelemeye
özellikle şarnel üretiminde hız ve kolaylık getirirken
ürüne de sipariş karşılamanın dışında yarı mamul olarak
pazar oluşturmuştur.
El
Matkapları - Frezeler
Kuyumculukta ajurlu işlem
kesime hazırlanmasından, taş yuvası ve perçin işlemlerine
kadar, delme ,genişletme ve pürüz temizliği gibi ilşlemlerle
üretimin her aşamasında kullanıma açık önemli aletlerdir.
Küreli matkap ve yay matkap gibi klasik çeşitlerin yerini
günümüzde el matkapları ve elektrikli matkaplar (freze)
almıştır.El matkapları genellikle halka yapımı ve tel
burma işlemleri gibi düşük devir ve kontrol gerektiren
işlemlerde,frezeler ise yüksek devir gerektiren işlemler
ve seri üretimde kullanılır.
Mengeneler
Üretim sırasında dönme ve kayma nedeniyle el veya pense
ile tutulamayan madenin sıkıştırılarak işlenmesini sağlayan
mengeneler, haddeleme, sündürme, ğeleme, mıhlama, çekiçleme
ve kalemleme gibi işlemlere yardımcı olarak kullanılır.Mengeneler
tezgah ve el mengenesi olmak üzere iki çeşittir.
Çekiç
ve Tokmaklar
Kuyumculuk kullanım alanlarına
göre çeşitli gramlarda ve şekillerde üretilmiştir.Metali
inceltme ve şekillendirmedeki kaba dövme işlemlerinden
,ince kakma ve perçin işlemlerine kadar geniş bir kullanım
alanına sahiptir. Çekiçler düzeltme, şişirme, toplama,
perçin, tabla , perdah gibi isimler alır.Genellikle düzeltme
ve makinelerin iş göremediği durumlarda yüzük,bilezik
gibi takıların büyütmer işlemlerinde kullanılan tokmaklar,
ahşap ve kauçuk gibi malzemelerden üretilmiştir
Malafalar
Demir ve ahşaptan üretilmiş,yüzük
ve bilezik yapımında kullanılan konik tezgah aletleridir.
Tezgah
ve İşlemlerde Kullanılan Diğer Araçlar
Testere Kolu
Kuyumculuğun temel işlemlerinden
birinin gerçekleştirilmesine yarayan alettir.Bir sap ve
testere kılının takıldığı işlev bölümünden oluşur.
Heşlek - Keski - Zımbalar
Heşlek, özel alaşımlı
demir tabla üzerine büyükten küçüğe çeşitli boylarda dizili
20-25 adet düzgün yarım yuvarlak yuvadan oluşmuş,tablası
üstündeki her yuvaya uygun “ pinco” adı verilen top başlı
zımbalarla takım halinde bir alettir
Oluklu Demir
Şerit halinde hazırlanmış madenin,çeşitli ölçülerde,yuvarlak
veya köşeli oluk haline getirilmesine yarayan alettir.Şarnel
üretiminde madenin haddelenme işlemine hazır hale getirilmesi
ve elişi ürün veya prototip üretiminde kullanılır.
Çizim Aletleri
Ürünün bitmiş hali sanatın inceliğiyle hatasız ölçülere
sahip olmalıdır.Cetvel,gönye ve pergel gibi çizim aletleri
hata payını en aza indirmeye yönelik olarak kullanılır.İç
ölçekli ve düz uçlu gibi çeşitleri olan pergeller farklı
kullanım alanlarında farklı işlevler görür.
Presler
Seri üretimde kesme,eğme, bükme ,delme,düzeltme gibi işlemlerde
klasik yöntemlerin yetersiz kaldığı durumlarda çelik kalıplardan
yararlanırken mekanik veya elektrikli presler kullanılır.
Kaynaklama ve Kullanılan Aletler
Şalümo ve Evrimi
Aletlerin işlev açısından gelişimi,üretimde
hız ve kolaylık arayışlarının sonucudur.Hızlı gelişim
gösteren aletler genellikle çok kullanılan , üretimde
orantılı ağırlığı olan ve teknolojik gelişmelere bağımlı
aletlerdir.
Şalümo
Tüp gazla çalışan bir dedantör,hortum
ve başlıktan oluşur.Dedantör basınç ve başlıktaki kumandayla
alet hızı ayarlanarak kullanılır.
Amyant
Amfibol grubundan bir silikat
olan tremolitin değişmesiden meydana gelen asbestin
en saf çeşididir.
Ateşe dayanıklı özelliği nedeniyle kuyumculukta kaynak
işleminde kullanılan amyant dışında özel işlemlerde
kiremit ve tuğla da aynı amaçla kullanılabilir
Eğeler
Kuyumculukta sanatkar tesviye,kaynak ve testere işlemlerindeki
becerisiyle değerlendirilir. Eğeler görünüm olarak iki
bölümlüdür.Birinci bölüm ahşap bir sapa sabitlenecek biçimde
sivriltilmiş düz bölüm,ikincisi üzerinde tek veya çift
açılmış ,dışlı bölümdür.Tesviye edilecek malzemelerin
sertliği arttıkça yüzeyle temas edecek diş sayısının artması
nedeniyle ince eğeler tercih edilir.Eğelerin şekilleri
açısından kare, oval, badem, üçgen, bıçak, yamuk, yuvarlak,
balıksırtı gibi çeşitleri yanında, dört köşe eğelerde
kenarlarına açılmış dişler bakımından iki kenarlı,üç kenarlı
ve dört kenarlı çeşitleri vardır.
Zımpara
Tesviye işleminden sonra eğe izlerini gidermek amacıyla
yapılan işlem ve kullanılan malzemelerin ortak adıdır.Malzeme,toz
veya kristal halde camın tutkallı kağıda veya beze yapıştırılması
ile oluşturulmuştur.
Yüzük Ölçü Malafaları
Demir ve bakır alaşımları veya ahşaptan üretilmiş ,üzerinde
,yüzük parmak ölçüsüne eş değerli olarak numaralar yazılmış
konik ölçme aracıdır.
Kumpas
Cetvelle ölçülemeyen küçük boyutları ölçmekte kullanılan
ve verniyer sistemi ile ölçümleme yapılan bir araçtır.
alt
Bu site en iyi internet explorer
6.0 ve Mozilla Firefox ile 1024x768 piksel ayarlarında görüntülenir.
Bu site Rakipnet.NET
| İnternet hizmetleri tarafından host edilmektedir.Tasarım ve kodlama
Aytekin KARAKAŞ
Copyright [2006] [LidyaHobi] Tüm hakları saklıdır.